Piątek, 19 grudnia

20. dzień - "Głos rodzi się z milczenia"

• Sdz 13, 2-7. 24-25a • Łk 1, 5-25

Słowo dnia: „Jan będzie jego imię” (Łk 1, 13. 63).

Refleksja: Zachariasz i Elżbieta są „sprawiedliwi”, a jednak niespełnieni. Bóg odpowiada nie tylko dzieckiem, ale misją: Jan ma przygotować drogę Panu. Niewiara Zachariasza zostaje uleczona milczeniem, które dojrzewa w uwielbienie. Głos proroka rodzi się z czasu, gdy człowiek musi bardziej słuchać niż mówić.

Modlitwa: Panie, który jesteś łaskawy, dziękuję Ci za wszystkie wysłuchane modlitwy – także te, o których już zapomniałem. Przebacz mi moje „po czym to poznam?”, płynące z braku ufności. Naucz mnie milczenia, które słucha Twojego Słowa i pozwala mu we mnie dojrzewać.

Krok do Betlejem: Znajdź dziś chwilę absolutnej ciszy (bez telefonu, muzyki) i powiedz tylko jedno zdanie: „Panie, Ty jesteś łaskawy” – resztę zostaw w milczeniu.

Pierwsze czytanie - Sdz 13, 2-7. 24-25a

Na scenie pojawia się małe miasteczko, Zora, i bezimienna kobieta. Niepłodna. W Biblii to często punkt wyjścia dla wielkich dzieł Boga. Łono zamknięte jest obrazem serca i ludu, który sam z siebie nie potrafi dać życia. Anioł Pański zwiastuje narodzenie Samsona. Zapowiada dziecko „poświęcone Bogu od łona matki”. To język ślubu nazireatu. Nie wolno mu pić wina, nie wolno golić głowy. Zewnętrzne znaki mówią o całkowitej przynależności do Boga. Samson ma „zacząć wybawiać Izraela” z ręki Filistynów. Nie jest jeszcze pełnią zbawienia. Jest początkiem. Ciekawe, że pierwszą adresatką objawienia jest żona Manoacha. Ona słucha, przyjmuje, przekazuje mężowi wieść. W całej historii Samsona okaże się od niej o wiele mniej wierny. Bóg bardzo poważnie traktuje wiarę tej kobiety, choć pozostaje bez imienia. To zapowiedź późniejszych kobiet Ewangelii, które pierwsze uwierzą w Zmartwychwstałego.

Narodzenie Samsona i wzmianka o tym, że „Pan mu błogosławił”, że „duch Pański począł na nim działać”, pokazują, od Kogo naprawdę pochodzi siła. Nie z mięśni, nie z charyzmy, ale z Ducha. Historia Samsona będzie pełna dramatów i niewierności. Tym mocniej widać paradoks łaski. Bóg potrafi posłużyć się nawet kruchym wybawcą, by przygotować drogę dla większego zbawienia.

Adwent czyta ten tekst jak szkic. Bóg zaczyna od bezpłodności, od „niemożliwego”. Zapowiada dziecko, które będzie Jego narzędziem. Później podobny schemat zobaczymy u Samuela, Jana Chrzciciela, a wreszcie przy narodzeniu Jezusa. Za każdym razem chodzi o to samo. Zbawienie nie rodzi się z naszych planów, lecz z Jego inicjatywy. Wystarczy jedno „tak” wypowiedziane w małym domu gdzieś na uboczu, by zaczęła rosnąć historia większa niż nasze ograniczenia.

Ewangelia - Łk 1, 5-25

Łukasz przenosi nas do świątyni. Zachariasz i Elżbieta są „sprawiedliwi wobec Boga”. Żyją wiernie Prawu, a jednak „nie mieli dziecka”. Dwa zdania obok siebie. Świętość i niespełnienie. To bardzo biblijne. Pobożność nie jest automatem na łaski. Ale Bóg nie rezygnuje też z tych, którzy latami modlą się w ciemno.

Gdy Zachariasz wchodzi spalić kadzidło, staje przy nim anioł. „Nie bój się, Zachariaszu, twoja prośba została wysłuchana”. Nie wiemy, czy jeszcze się modlił o dziecko. Może już dawno się poddał. Bóg pamięta modlitwy także wtedy, gdy my je porzucamy. Imię „Jan” oznacza „Pan jest łaskawy”. Samo imię dziecka staje się streszczeniem jego misji.

Jan będzie „wielki w oczach Pana”, „napełniony Duchem Świętym już w łonie matki”. Nie ma pić wina ani sycery – echo nazireatu Samsona. Ale jego siła nie będzie w fizycznej mocy. Będzie „szedł w duchu i mocy Eliasza”, aby „nawrócić serca ojców ku dzieciom” i „przygotować Panu lud doskonale”. Samson miał walczyć z Filistynami. Jan będzie walczył z twardością serca, z obojętnością, z grzesznym życiem.

Odpowiedź Zachariasza jest ludzka aż do bólu: „Po czym to poznam? Bo ja jestem już stary…”. Szuka znaku, dowodu. W zestawieniu z Maryją, która za chwilę powie: „Niech mi się stanie”, widać różnicę. Ona pyta „jak?” – by zrozumieć, jak współdziałać. On pyta „po czym?”, jakby potrzebował zabezpieczenia. Św. Ambroży mówił, że Maryja pyta z wiary, Zachariasz z niewiary pomieszanej ze zmęczeniem.

Znakiem staje się… milczenie. Zachariasz traci mowę aż do dnia narodzin Jana. To nie jest czysta kara. To pedagogika Boga. Kapłan, który całe życie recytował psalmy i błogosławieństwa, nagle nie może mówić. Musi słuchać. Musi przejść drogę wiary bardziej sercem niż językiem. Gdy później odzyska mowę, pierwszymi słowami będzie kantyk „Benedictus”. Milczenie dojrzewa w uwielbienie.

Lud czeka przed świątynią, dziwi się, że tak długo przebywa w przybytku. Widzi jego gesty, rozumie, że miał widzenie. Ale tajemnica pozostaje jeszcze zamknięta. Wychodzi niemy kapłan, a Bóg tymczasem otwiera nieme łono Elżbiety. Ona ukrywa się przez pięć miesięcy. „Tak uczynił mi Pan w dniach, gdy wejrzał, by zdjąć hańbę moją wśród ludzi”. Jej radość jest spokojna, nie wystawiana na pokaz.

Zestawienie z Samsonem jest wymowne. Tam bezimienna kobieta słyszy zapowiedź silnego wojownika. Tu Elżbieta i Zachariasz słyszą obietnicę proroka, który będzie głosem. Samson zacznie wybawienie Izraela od Filistynów, ale jego życie będzie bardzo popękane. Jan będzie prostował drogi dla Mesjasza i całe jego istnienie będzie wskazywać na Kogoś innego. „On musi wzrastać, ja się umniejszać”.

Adwentowe światło tej Ewangelii jest szczególnie delikatne wobec naszych zwątpień. Można być „sprawiedliwym” i jednocześnie zmęczonym, pełnym pytań. Bóg tego nie potępia. Wchodzi w środek niewiary poprzez łaskę, która wyprzedza nasze (z)rozumienie. Prosi tylko o jedno: żebyśmy nie zamknęli się w roli widzów. Żebyśmy pozwolili, by nasze „po czym to poznam?” zostało przemienione w „błogosławiony niech będzie Pan, Bóg Izraela”.

Narodziny Jana to ostatni dzwonek przed świtem. Głos rodzi się z milczenia. Prorok rodzi się z łona uważanego za bezpłodne. Zbawienie rodzi się w sercach, które -jak Zachariasz- uczą się na nowo wierzyć, że „Pan jest łaskawy”, także wtedy, gdy wydaje się za późno.